همیلا (مناظره پسر ’لر و دختر شهری

بخش دوم…
پسر- خِرسون سَي ِ كينِن به هميلا به پي ياهِن
خِرسون سَي ِ كينِن زمِنِه ره بِسگاهِن
گَو ويَل اِروِن ور مِنِه رَه رَهنِه اِپاهِن
اَر خرس بي يا با كَل ِ ’گرزا اِدِراهِن
خرسِه اِزَنن ِ با كَل ِ گرز تابِرِه اِز حال
گوشاسه گِرِن و اِكَشِنِس به دم ِ مال
دختر- اي ’لر بچه بنگر به لباسم چه قشنگ است
چين ِ كت و پاچين من از شهرفرنگ است
بين چين و پليسه چقدر رنگ به رنگ است
اين فرم جديد است كه خوش ’برَش و تنگ است
اين فرم قشنگ است نه آن چادر و مِينا
اين خوب لباسي است نه شولار هميلا
پسر- خياط پدر سَي تونِه كِردِه مِنِه كيسه
كِر ونده به كيسه بِس اِگو چين و پليسه
’جوِه ت به تَنِت مِسَ بِرِهزه هِي اِديسِه
تَرسم كه عرق ’پاي همه پاهات ِ بخيسه
مَرپيل نِداري بِروي تا دم بازار
مَر چيت نِداري بكني ’جوه و شولار
دختر- سلماني ما پيچ و خم از زلف در آرد
صد تاب به يك تاب زهر تاب بر آرد
گاهي به سر انگشت پس گوش بخارد
تا آنكه ترا بر سر اين راه بكارد
خوش بر‌ِش و كوتاه بود زلف چليپا
دلها همه از شانه بريزد به سرپا
پسر-’بووتون همه ’مردِه كه پَلاتونِه بريدين
تِي نفس خوتون هيچ خجالت نكشيدين
قيچي نِه كشيدين، همه دلهانِه كه ديدين
پَ سي چه به درد دل دلها نرسيدين
ايكاش ’مو دِلاك قرمساق ِ بديدم
تا تار ِ سر ِ زلفِت ِ باجون بخريدم
دخترـ-بين صورت من از اثر پودر شده ماه
سرخي لب من ز رژ اينسان شده دلخواه
اين زلف خم اندر خم من گشته چليپا
آرايش ما بين و خبر بر به هميلا
تا كلفتي خانه ما را بپذيرد
يا غم خورد آنقدر كه از غصه بميرد
پسرـ-اي قَدر نَساهين به ’گپاتون گچ و آهك
آهك اِرَوه ’ورمِنِه تي تون اِزنِه لَك
زلفانِه مَپيچين بِه يَك چي ’دم اردك
سينه مَكنين واز و زِ سرما بَزِنين دَك
اي پنجه رِازون كَل وكوسه نَدرارين
مَرتعزيه خونين كه شيطونِه اِيارين
دخترـ-ديگر سخن از عاشق و معشوق چه داني
از چيست كه از عشق سخن هيچ نراني
عاشق تو نئي ’لر بچه اي چشم چراني
اين است از اين كارتو شرمنده بماني
برگو كه شده عاشق چشمان هميلا
برگو كه شده شيفته زلف ِ زليخا
پسر-’در گَل مَل و مَستِن كه مَني كوگ ِ بِهارِن
گَل گَل اِ’روِن ’كه بَن و ’كل ’خنگ ئي يارِن
’درگَل همِه ’پاي ليوَه و ’كرگَل همِه هارِن
عاشق اِبوهِن ’وريَك و بازي اِدِرارِن
دستابه مِنِه دست، اِ’سگاهِن به پَس دار
لَوها به مِنِه لَو اِ’رون تابه ته ِ غار
دخترـ از دار و پس غار من آگاه نباشم
با عشق تو اي بچه لر همراه نباشيم
من مثل هميلاي تو گمراه نباشم
من آدمم و هيچ در اين راه نباشم
بيزارم از اين عشق اگر عشق تو اين است
اي خاك به فرق تو اگر عشق چنين است
پسر- چي كهنه ’لري ’وركِل مال اَر نَروي شو
اَر زير لاحافس نه تِپي شَو به مِنِه خَو
اَر سينه بسينه س نَنِهي ’لو به مِنِه ’لو
پستونِس ِ اَر مثل اِناري نكني اَو
ايطور اَيَربِس نكني،‌ كيف چِه دارِه
اَر عشق نَبو حال دل و جون ِ ’مو زاره
دخترـ ترسم كه پريشان شوي از زلف پريشان
از كفرِ سر زلف ز دستت رود ايمان
مجنون شوي و سربگذاري به بيابان
فرهاد صفت بر سر اين كار نهي جان
بيچاره تو از عشق خبر هيچ نداري
بهتر كه در اين مرحله پا را نگذاري
پسر- فرهاد ِ اِبَرم تشنه اِيارم ز سر اَو
مَر سنگ تِرا’شم كه ز تر’سم بِكنم تَو
فرهاد سبيلو كه ’گرهد از وَرِ خسرو
شيرويَنِه ’گن ميرِه كه كَشتِس به مِن ِ خَو
نِيدي ’لرِ وَختي كه سبيلا سه بِدِه تَو
نِيدي ’لر‌ِ وَختي ببره دست به پِشتَو
دختر-مادوست نداريم به غير از دل بيمار
خوبان نپسندند به جز ديده خونبار
تا سر نسپاري نشوي محرم اسرار
البته شنيدي غم مجنون ِ دل افكار
كان عشق بيچاره چه ها ديد و چه ها كرد
مجنون ِ دل آزرده جفا ديد و وفا كرد
پسر-مجنون نگو باس بَدم ، بي پدري كرد
’ور كَند دَم ِ مال و يَه مشت ليوِه گَري كِرد
’اوليوِه زخوس ’پاي همه دنيانِه بَري كِرد
در ’مردن معشوقه چقدر بي هنري كِرد
ليليس كه ’مرد اِز پي ’اوسي چِه پَ و استاد
وَستَي سر ِ قبرِس پَ ديَه سي چه ’ورِيستاد
دختر- اي ’لر بچه از مرحله عشق تو دوري
زين مرحله دوري تو كه سرمست غروري
زيرا كه جواني تو و در عيش و سروري
مجنون دل آزرده اگر كرد صبوري
اومانده كه از سوز چو شمعي بفروزد
تا قطره آخر همه شمع بسوزد
پسر- ايكاش در ’او موقع هم او’چوبرسيدم
تا تيَمِ ِ بِوَندم ’مو و مجنون ِ بديدم
هَل هيز ِ بِوردم ’مو و گرز ِ بكَشيدم
ده دِنده به يَه جامو ز مجنون بِبريدم
كوربيد ؟ نديد ليلي بيچاره چطَو مرد
’او مَند كه دي آبِروي مير گَلِه ’پاي برد
دختر- ’لر بچه نخواندي ز زليخا كه چه ها كرد
ديدي كه چسان معركه عشق به پاكرد
بيچاره بدبخت جفا ديد و وفا كرد
تا يوسف كنعاني خود كامروا كرد
مائيم كه بر هر كه دل خود بگذاريم
در راه وفاداري او جان بسپاريم
پسر-اِي جِن بِزَنه ’ور سر و مَنگال ’زليخا
آلي بِبَرِس كِرد همه زَنگَل ِ رسوا
يوسف كه قشنگ بيد، اِدي نِس همه دنيا
چِس بيد كه خشخار خوسه وَند بيد به نَمونا
صد حيف كه ’او موقع به دنيا ’مو نِبيدم
افسوس نِبيدم كه پَلاسِه بِبريدم
دختر-تكذيب ز عاشق مكن اين راه وفا نيست
اين صحبت بيجاي تو البته به جانيست
اين صحبت عشق است كه تكذيب روانيست
’لر بچه اگر عشق نباشد كه خدا نيست
انصاف نباشد كه ز ما در گِله باشيد
از چيست شما اين همه كم حوصله باشيد
پسر- مِلكي كه پر اِز خارَه و جز شوره نِدارِه
اَرتخم وفا بِس بِوَني فايده ندارِه
آدم ’هنه كم اسم زئي ِ مِلك نِيارِه
عاقل ’هنِه كه تخم به ئي مِلك نكِاره
زينگَل كه به ظاهر همه سون حور سرشتين
در قلب ِ هونو روز ازل اسم وفانِه ننوشتِن
دختر- بهتر كه در اين شوره زمين تخم نكاريد
ايكاش شما از دل ما ياد نياريد
هرگز به درِ خانه ما پا نگذاريد
اين غير هوس نيست شما عشق نداريد
ما گر به تمناي شما دل بسپاريم
هر روز بهر بندي و هر لحظه شكاريم
پسر- ’در عشق چِنِه؟ عشق ثمر هيچ ندارِه
آه دل عاشق كه اثر هيج نداره
معشوقه كه اِز عاشق ِ ’خوس ياد ني ياره
هرچه اگِريوِه، ’هو خبر هيچ نداره
عاشق شَو و روز اشك ز تي هاس اباره
معشوقه هَمِس تخم جفا كاري اِكاره
دختر- آنان كه در اين باديه بي نام و نشانند
در دل به فغانند ولي بسته دهانند
يك قطره اشكي كه ز چشمش بفشانند
اندر عوضش كشور دل را بستانند
ما نيز بسوزيم و شما بي خبرانيد
ماهم به فغانيم چرا دل نگرانيد
پسر- پَ بِهل بِرم مال، علي بازِ بي يارم
گلزاده و گلنار و پريناز ِ بي يارم
كا رحمت و مِرداس ِ خوش آواز ِ بي يارم
’تشمال ’خمون و ’دهل و ساز ِ بي يارم
تا ايل وتبارم همه زي كار بِفهمِن
’درگَل به عروسيت به خَهمِن و به چَهمِن
دختر- مردان همه گر در بر ما سر بگذارند
گر روي زمين لولو و گوهر بشمارند
هرگز نگذاريم به ما دست بيابند
دانيم كه اين قوم وفا هيچ ندارند
شيطان صفتانند به صورت همه انسان
انسان به جمالند به معني همه حيوان
پسر- پَ زلف كِرِنج ِ نَوَنين ورپِس ابرو
پَ نرگِس كال ِِ نگوهين نرگِس جادو
اَر راست اِ’گوهين پَ نَدراهين ز پس ِ تو
پَ گوشه ابرو نَنِشونين به يارو
پَ سر زمِنِه پنجرِه سي چه اِدِرارين
ئي سي دل كينه كه ’چو’نو عشوه ئي يا رين؟
دختر- فهميد كه ’لربچه به او عشق ندارد
مفتون نشده ست او،‌كه به وي قلب پريشان بسپارد
با مهر و وفا هيچ سر و كار ندارد
عاشق نشده ست او كه به وي جان بسپارد
آن ماه دل افروز از آن كار كِسل گشت
افسرده و شرمنده و بسيار خجل گشت
’لر بچه تي ياسِه زِ مِنِه تيس نَورداشت
او تير ز مژگونِس و ئي سينه سپر داشت
او فكر دگر داشت ئي فكر دگر داشت
او سوز ز خود خواهي و ’يو سوزِ جگر داشت
تِي ’خس اِگود، ئئ’ ’ددَرو چي خرمن ِ نازه
’يو چندي قشنگه كه نه پهن و نه درازه
دختر- اي لب لعلم مگر امروز سرابي
اي ناز و كرشمه مگر امروز به خوابي
اي زلف چليپا زچه در پيچش و تابي
اي نرگس شهلا زچه رومست و خرابي
كاين ’لربچه اين سان به سرپاي ستاده است
وز تير جگر دوز من از پا نفتاده است
اِدبار به خَو بيد ’وريستاد سر ِپا
بدبختي اِويِد بيدو رسيد بيد دَم ِ صحرا
دنيا سرانگشته ِ گِرد بيد مِنِه ’لوا
پيمانه پر آبيد و اِرِهسِست به سر پا
از دير، قضا و قدر ئي صحنِنِه ديدِن
اخما مِنِه تَك هر رو دِويدِن و رِسيدِن
بي موقع مَشيت مِنِه سيلا سرِ دِروِرد
ئي مَحصِل ِ ’قز هيچ ندارِه به كسي قيد
خند ِستَي و چشمك به قضا و به قدر زِيد
او ’پاي همه نِه ديد ولي او نِه كسي نِيد
’جمنيد ’لوانِه كه ’يونِه سي چه نَزيِده
تقدير ’گدِس حرف مَزِن عشق نَويِده
آراست سپاهي ز سر زلف پريشان
صف زد سپه ناز و كرشمه به بر آن
اند ر پي قتلش بنوشتند چو فرمان
آن حكم به چشمان سيه داد و به مژگان
آن ماه دل افروز در آن كار دو دل بود
چون فكر بدي داشت از آن فكر خجل بود
داني ز چه ترديد سپر شد سر ِ راهش
چون ديد كه زيباست بسي طرح كلاهش
وان حالت مجذوبي و آن طرز نگاهش
شيريني آن لهجه و آن صورت ماهش
شد محو تماشاي آن صورت زيبا
افسوس بسي خورد به آن قامت رعنا
باز آن بت مغرور ز نو فكر دگر كرد
خودخواهي خوبان به دلش باز اثر كرد
باناز و كرشمه به بر خويش نظر كرد
سردار محبت سپه عشق خبر كرد
صفها همه آراسته گرديد ’معَجل
تقدير مويد شد و تصميم ’مسَجل
عشق ئي ’چو رسيد عقل چو ديِدس زوَرِس چِست
معشوقه به عشق لَونِه گَزيد عشق اِخَندِست
’لر بچه نِه ديد و دلس اِز شوق اِشَنِگست
اِز شدت شادي رخِش آبيد چو اَنگِشت
معشوقه ’گدِس كِي تو اِويِدي ’مو نديدم
’گد تير ِ كمون كن بِزَنِس چون ’مو رسيدم
او زين همه خيره سري بود چو ننگش
ابروي كج خويش كمان كرد به چنگش
مژگان سيه بود چو پيكان خدنگش
اين تير وكمان داشت كه مي رفت به جنگش
آن ماه دل افروز به چشمش چو نظر كرد
تير نظر از قلب سيه بخت گذر كرد
با تير نظر زِيدِس و وَستَي به سر خاك
مژگون سيه سينه بي كينه ِ سِ كردچاك
چَسبِست به يَك چي سر پاكت بزني لاك
دستا به سردست نشست بيد به سرخاك
’گد واي ’مو رَهدم دي يَه، ’گد: اي بسلامت
’گد كِي تونِه بينم دي يَه، ’گد: روز قيامت
ئي قشقره از عشق چو وابيد هويدا
عشاق ستم ديده اِويدِن مِنِه دنيا
ليلي، ’خوس و مجنونِس و وامق، ’خوسو عَذزا
كف زِيدِن و صف زِيدَن و استان به سرپا
شيرين ’تر’كِستي ’خو’سو خسرو چو رسيِدن
گَرزِيِن چو فرهادِ سراِشكنَدِنِه ديدِن
شيرين به غضب گفت: پس اين مرد كجا بود
در خاطر ما مانده كه اين عاشق ما بود
اين بود قتيل من و قتلش چه به جابود
تقصير ز ما چيست كه اين كار خدا بود
عاشق ’بد و از تيشه بيداد نترسيد
جان داد به معشوقه و فرهاد نلرزيد
فرهاد ’گدي : زينه كه قلب ’منِه ’سوهدِه
امروز دو روزه زِجَهَنِم ’يو ’گرهدِه
پيل او ’چو نبيد كَ ’يو چطور مالك ِ ’پحته
هم باز قشنگه يو مَني حوري ’لوده
معشوقه به او گفت كه :‌ تقدير تو اين است
تقصير ز ما نيست اگر عشق چنين است
دختر- اي دوست مپندار كه تو عاشق مائي
بيچاره و در حالت تسليم و رضائي
اي عاشق دلداده تو مجذوب خدائي
’هشدار كه تو آينه غيب نمائي
از ماست پديدار ولي عشق ز ما نيست
از منبع فيض است و جز از سّر خدا نيست
پسر- حالا كه اِ’گوي عشق جز از سر خدانيد
پَ جون ’مو از جون تو البته جدانيد
افسوسم زِ اينه كه مِنِه قلب تو يه ذره وفا نيد
دوني كه مِنِه وادي عشق شاه و گدا نيد؟
حالا كه تي يا كال ِ تو تَش زِيدِه به جونم
بايد كه اجازه بدهي پات ِ ببوسم
تا خواست اجازت دهد ماند زبانش
دانست كه آن تير سر آورده زمانش
خوشنود از اين بود كه افتاده به دامش
لكنت به زبان ماند كه ترسيد ز جانش
افسرده از اين بود كه مي ديد جدائي
خرسند از اين بود كه مي كرد خدائي
’لر بچه ’ورشستاد به پا عزم وفا كِرد
بنگر كه چطو حق ِ وفانِه ’هوا ادا كِرد
سِلي ’هوبه معشوقه وسِيلي به هوا كِرد
گويا گِله از يار ستمگر به خدا كِرد
چي بيد اِلَرزِست ولي هيچ نه واستاد
وستَي به سر پاس و دريغا نه ’ورِستاد
پايان

مطالب مرتبط

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *